Rookverbod blijft staan

Een instelling hanteert sinds 1 juli 2026 een rookverbod en dit verbod geldt voor de gehele instelling, waaronder de binnentuin. Vanaf 1 juli 2026 staat rookwaar op de lijst van contrabande. Een van de in de instelling verblijvende personen heeft over dit rookverbod een klacht ingediend bij de klachtencommissie en na diens niet-ontvankelijkverklaring heeft hij zich tot de rechter gewend.

De rechtbank stelde voorop dat dat het rookverbod een inbreuk is op de artikelen 3 en 8 EVRM en 10 en 11 Grondwet. Voor een inbreuk op de daarin vervatte rechten moet een wettelijke grondslag bestaan en daarnaast een noodzaak. Ook dient het ingrijpen proportioneel en de minst ingrijpende maatregel te zijn. 

Vervolgens oordeelde de rechtbank in dat licht dat de zorgaanbieder op grond van de Tabaks- en rookwarenwet en het daarbij behorende Tabaks- en rookwarenbesluit verplicht is om het rookverbod in te voeren. De binnentuin is onderdeel van de instelling, dus het rookverbod geldt ook daar. 

De rechtbank oordeelde voorts dat het rookverbod in de binnentuin ook voldoet aan de vereisten van noodzakelijkheid, proportionaliteit en subsidiariteit. De zorgaanbieder heeft voldoende gemotiveerd toegelicht dat het beleid waarbij nog wel in de binnentuin gerookt mocht worden niet te handhaven was en heeft geleid tot onveilige situaties voor (mede-)cliënten en medewerkers. 

Daarbij woog de rechtbank mee dat de cliëntenraad zelf heeft verzocht om een rookverbod in de binnentuin om onveilige situaties te voorkomen. Het nieuwe rookbeleid is dan ook noodzakelijk voor een ordelijke gang van zaken binnen de instelling en de veiligheid van alle betrokken personen. De zorgaanbieder heeft het rookbeleid juist gefaseerd ingevoerd gelet op de problematiek van de patiënten en biedt zo goed als mogelijk behandeling, begeleiding en afleiding als alternatief voor het roken. 

Het beroep werd ongegrond verklaard.

Deze uitspraak volgt de lijn van eerdere rechtspraak ten aanzien van rookverbod waarbij het verbod gerechtvaardigd is vanwege de wettelijke grondslag. Zie bijvoorbeeld: Rechtbank Amsterdam, 10-06-2025, ECLI:NL:RBAMS:2025:3866, C/13/767870 / FA RK 25-2850