Update rechtspraak Gezondheidsrecht september en oktober 2026

Rechtbank Limburg, 16 september 2026, ECLI:NL:RBLIM:2026:8599

Publicatiedatum: 25 september 2026

Een medisch centrum gaat een mondelinge behandelovereenkomst aan met een patiënte. Omdat de patiënte de zorgfacturen niet lijkt te betalen, besluit het medisch centrum haar te dagvaarden. Partijen twisten nu over de vraag hoe de prijs van de behandeling is overeengekomen. Het medisch centrum had over de inhoud van de overeenkomst vermeld dat de geneeskundige behandelovereenkomst niet schriftelijk is aangegaan omdat de feitelijke situatie dat niet toeliet. Naar het oordeel van de kantonrechter is dit onjuist, aangezien de patiënte een consult heeft gehad bij de behandelend chirurg en dat pas daarna de operatie is ingepland. Er was dus ruimschoots tijd om eventuele prijsafspraken schriftelijk vast te leggen. 

Aangezien het medisch centrum op geen enkele wijze heeft aangetoond dat het met de patiënte een transparant prijsbeding is overeengekomen en het ook niet blijkt dat de patiënte is geïnformeerd over de prijs, zal het prijsbeding als niet transparant worden aangemerkt. Of het prijsbeding daarmee ook oneerlijk is, hangt af van of het in strijd is met de goede trouw of het evenwicht tussen de rechten en verplichtingen van de partijen ten nadele van de consument aanzienlijk verstoort of kan verstoren. Op grond van artikel 38 lid 1 en artikel 4 en 5 van de Regeling transparantie zorgaanbieders had het medisch centrum de patiënte onder andere moeten informeren over de tarieven van de behandeling, welke behandelingen verzekerd zijn etc. Het medisch centrum heeft dit niet gedaan, dus het prijsbeding wordt oneerlijk bevonden. De patiënte is niet gebonden aan de behandelingsovereenkomst en hoeft het gevorderde niet te betalen. 

Rechtbank Noord-Holland 6 oktober 2026, ECLI:NL:RBNHO:2026:13603

Publicatiedatum 19 oktober 2026

De zaken betreffen een geschil tussen eiseres en drie zorgverleners, het ziekenhuis en de huisarts. In de kern gaat over al dan niet door (een van) hen aan patiënte/eiseres te leveren zorg voor een bij patiënte in februari 2026 door het ziekenhuis geplaatste PICC-lijn. De drie zorgverleners, het ziekenhuis en de huisarts nemen ieder voor zich het standpunt in dat zij gelet op de door hen met eiseres gesloten geneeskundige behandelingsovereenkomsten (en hun expertise dan wel faciliteiten) niet verantwoordelijk zijn voor (de te leveren machtigingen voor) de (na)zorg en de infuuspomp en de receptuur voor de infuuszakken met zoutoplossing. Er is een patstelling ontstaan. Uiteindelijk veroordeelt de rechter de drie zorgverleners om het gebruik van de PICC-lijn gedurende vier maanden. Daarnaast wordt het ziekenhuis veroordeeld om mogelijk te maken, voor zover die naar het inzicht van de thuiszorg, dan wel de huisarts, dan wel de behandelend cardioloog nodig is, en na ommekomst van die vier maanden, om indien op andere wijze in de gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de continuering van deze behandeling is voorzien: de zorg te continueren voor zover die gericht is op overname van de behandeling door die anderen. Of indien de besluitvorming rond die behandeling ertoe strekt dat deze moet worden beëindigd: te doen wat nodig is om dat op medisch verantwoorde wijze te doen plaatsvinden. Het voorgaande geschiedt op grond van de geneeskundige behandelingsovereenkomst. De rechter heeft hierbij overwogen dat een behandelend arts de zorg van een goed hulpverlener in acht dient te nemen en dient te handelen overeenkomstig de voor hem geldende professionele standaard. Hij heeft een eigen verantwoordelijkheid om te bepalen wat goede medische zorg voor een patiënt vereist en kan in beginsel niet verplicht worden een bepaalde behandeling uit te voeren of voort te zetten zonder dat hij hier achter staat.

Rechtbank Gelderland 23 oktober 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:8251

Publicatiedatum: 28 oktober 2026

Beslag op geluidsband 112-centrale (verpleegkundige ambulancedienst) ten behoeve van een strafrechtelijk onderzoek naar niet-natuurlijk overlijden (artikel 98 en 105 Sv). De ambulancedienst beroept zich op het medisch beroepsgeheim en daarmee op (afgeleid) verschoningsrecht (artikel  218 Sv). De rechtbank maakt een belangenafweging en acht in deze zaak het belang van de waarheidsvinding zwaarwegender dan het belang van het beroepsgeheim. 

Rechtbank Gelderland 9 oktober 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:7734

Publicatiedatum: 15 oktober 2026

Deze uitspraak gaat over de gedeeltelijke weigering van de minister om informatie openbaar te maken naar aanleiding van het openbaarmakingsverzoek van eiseres op grond van de Wet open overheid (Woo). Dit Woo-verzoek gaat over de medische zorg voor asielzoekers. De vraag is of de minister op goede gronden een specifiek deel uit het calamiteitenrapport heeft gelakt, omdat op die passages de Woo niet van toepassing is. Eiseres is het niet eens met het lakken van dit specifieke deel uit het rapport. De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat de minister mocht weigeren om één van de twee passages openbaar te maken, omdat op die passage de Woo niet van toepassing is. De rechtbank heeft deze passage gelezen en stelt vast dat het hierin gaat om gegevens zoals bedoeld in artikel 25, derde lid, van de Wkkgz. De in deze passage opgenomen informatie betreft medische patiëntgegevens en daarmee nauw verweven andersoortige informatie. De minister mocht daarom openbaarmaking van deze passage weigeren. Voor wat betreft de tweede passage mocht openbaarmaking niet geweigerd worden op die grond. Eiseres krijgt dus gelijk (wat betreft passage twee) en het beroep is gegrond.

Rechtbank Den Haag 15 juli 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:26027

Publicatiedatum: 5 oktober 2026

Het CIBG heeft vastgesteld dat een oud‑bestuurder en enig aandeelhouder van een praktijk voor psychologische zorg artikel 1.6 lid 1 van de Wet normering topinkomens heeft overtreden. De praktijk vordert -kort gezegd- de bestuurder te veroordelen tot betaling van het onverschuldigde betaalde bedrag door de instelling. De vordering wordt afgewezen omdat het CIBG nog geen last onder dwangsom heeft opgelegd en bij een overtreding van artikel 1.6 de betrokken partijen eerst in de gelegenheid worden gesteld om de overtreding binnen een door de minister gegeven termijn ongedaan te maken. 

Rechtbank Den Haag 26 mei 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:30065

Publicatiedatum: 22 oktober 2026

Boete in verband met overtreding van het verbod publieksreclame. Een biofarmaceutische onderneming die geneesmiddelen ontwikkelt heeft folders van een UR-geneesmiddel op een statafel in een gemeenschappelijke ruimte gelegd tijdens het Obesitas Symposium. Het beleid maakt geen onderscheid tussen één of meer verlichtende omstandigheden en sluit daarmee onvoldoende aan bij de specifieke omstandigheden van het geval. In dit geval zijn alle verlichtende omstandigheden uit het beleid van toepassing, hetgeen naar het oordeel van de rechtbank tot uitdrukking dient te komen in de hoogte van de op te leggen boete. De rechtbank zal de boete dan ook met 40% matigen in plaats van 20% waar verweerder vanuit is gegaan.

Raad van State, 23 september 2026, ECLI:NL:RVS:2026:5630

Publicatiedatum: 23 september 2026 

Een zorggroep, actief op het gebied van zorg, wonen en welzijn, wil een aantal stukken grond vervreemden. De zorggroep heeft de voorgenomen verkoop gemeld aan het College sanering zorginstellingen en zich op het standpunt gesteld dat zij hiervoor geen goedkeuring nodig heeft van het college. Het College sanering zorginstellingen bepaalt bij besluit echter dat deze goedkeuring wel nodig is, omdat de zorggroep als eigenaar van het onroerend goed zorg verleent op grond van de Wet langdurige zorg en/of de Zorgverzekeringswet als bedoeld in artikel 1, eerste lid, aanhef en onder f, van de Wtzi. De zorggroep gaat in bezwaar, wat het College sanering zorginstellingen ongegrond verklaard, waarna de zorggroep in beroep gaat. In beroep betoogt de zorggroep dat het college  niet bevoegd is te beoordelen of goedkeuring wel of niet moet worden gegeven. De ratio van artikel 18 van de Wtzi brengt -volgens de zorggroep- met zich dat er geen goedkeuringsbevoegdheid bestaat ten aanzien van vastgoed dat niet is bekostigd met collectieve middelen. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State  is het hier niet mee eens, omdat de zorggroep onder het begrip “instelling” valt in de zin van de Wtzi. De gebouwen zijn eigendom van de instelling en de instelling deze gebouwen wil vervreemden, moet zij op grond van artikel 18 van de Wtzi onverwijld een mededeling doen, zodat het College sanering zorginstellingen kan bepalen of goedkeuring vereist is.  Of die gebouwen of terreinen in het verleden met publieke of private middelen zijn gefinancierd is niet relevant voor de beoordeling van de vraag of sprake is van gebouwen of terreinen die blijvend niet meer voor de instelling worden gebruikt, zoals bedoeld in artikel 18 van de Wtzi. De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State verklaart het beroep daarom ongegrond. Wel merkt zij op dat het besluit van het college niet direct inhoudt dat goedkeuring wordt onthouden, maar dat het college in ieder geval beoordelingsbevoegdheid heeft hierover te besluiten, staat vast. 

Rechtbank Rotterdam, 23 september 2026, ECLI:NL:RBROT:2026:12512

Publicatiedatum: 29 september 2026

Een medisch specialist wordt, als reactie op een conflictsituatie, definitief toegang tot het ziekenhuis ontzegd. De rechtbank komt tot het oordeel dat het ziekenhuis ten onrechte naar het middel van een definitieve ontzegging van de toegang heeft gegrepen. Dit was in de omstandigheden van het moment geen proportionele, zorgvuldige reactie. Gelet op het grote belang van de medisch specialist bij voortzetting van zijn werkzaamheden in het ziekenhuis, had onderzoek naar alternatieven behoren plaats te vinden, waarbij het ziekenhuis de mogelijkheden van herstel van de verhoudingen tussen hen en de specialist had moeten onderzoeken. Het ziekenhuis is daarom wegens onrechtmatig handelen aansprakelijk voor de schade die de specialist heeft ondervonden. Het handelen van de specialist heeft echter wel bijgedragen aan het ontstaan van de ondervonden schade. Dit aandeel begroot de rechtbank op 30% van de totale schade, zodat dit deel voor rekening van de specialist blijft en 70% van de schade door het ziekenhuis vergoed dient te worden. De hoogte van de schade moet in een vervolgprocedure worden vastgesteld als partijen het daarover in onderling overleg niet eens worden.

Rechtbank Noord-Nederland 23 april 2026, ECLI:NL:RBNNE:2026:3816

Publicatiedatum 8 september 2026

De gemeente heeft voor de inkoop van zorg gekozen voor de Open House toelatingsprocedure. Een Open House procedure verschilt in die zin van een aanbestedingsprocedure dat met iedere aanbieder die aan de vooraf gestelde eisen met betrekking tot geschiktheid en kwaliteit voldoet en op wie geen uitsluitingsgronden van toepassing zijn, een raamovereenkomst wordt gesloten. De gemeente heeft echter op alle drie toelatingsprocedures waar dit geschil over gaat, paragraaf 2.3.5.1 van de Aw 2012 over de uitsluitingsgronden van overeenkomstige toepassing verklaard. De uitsluitingsgronden zijn -voor zover relevant- een ernstige beroepsfout begaan door de inschrijver, of het schuldig maken aan valse verklaringen. Op basis van deze uitsluitingsgronden heeft de gemeente een raamovereenkomst met een jeugdhulpaanbieder ontbonden. De voorzieningenrechter oordeelt dat de gemeente Leeuwarden haar beslissing om eiseres uit te sluiten van verdere deelname aan de Open House toelatingsprocedure onvoldoende heeft gemotiveerd. Hetzelfde geldt voor haar beslissing om de met eiseres gesloten raamovereenkomsten Wonen in Friesland 2022 en Specialistische Jeugdhulp in Friesland tussentijds buitengerechtelijk te ontbinden. Ook heeft de gemeente bij het nemen van die beslissingen volgens de voorzieningenrechter onzorgvuldig gehandeld. De gemeente wordt daarom onder meer veroordeeld tot intrekking van die beslissingen.

Gerechtshof ’s-Hertogenbosch, 15 september 2026, ECLI:NL:GHSHE:2026:2477

Publicatiedatum: 15 september 2026

Deze zaak gaat om een woonzorgbedrijf dat zorg aan cliënten verleent aan wie een budget is toegekend op basis van een Wmo. Het woonzorgbedrijf ontving in 2022 een onderzoeksrapport van de Gemeente waarin staat dat de gedeclareerde ondersteuning onvoldoende rechtmatig is, zij niet (volledig) voldoet aan de kwaliteitseisen en er risicovolle omstandigheden zijn geconstateerd. Op advies van de toezichthouders besluit het college van burgemeesters en wethouders dat een cliëntenstop wordt gehandhaafd totdat de risicovolle omstandigheden aantoonbaar zijn opgelost. In hoger beroep oordeelt het hof over achttien grieven. Allereerst oordeelt het hof dat de overeenkomst niet langer heeft voortgeduurd dan wat formeel is vastgesteld. Vervolgens oordeelt het hof dat de Gemeente bevoegd was het onderzoek in te stellen en dat dit onderzoek op correcte wijze is vormgegeven. Dat volgens het woonzorgbedrijf de cliëntenstop onrechtmatig is volgt het hof niet. De Gemeente heeft op basis van de Wmo 2015 de voorwaarde gesteld dat de risicovolle omstandigheden moesten worden verholpen en toen dit niet gebeurde, handelde de Gemeente niet in strijd met de algemene beginselen van behoorlijk bestuur door geen nieuwe cliënten te plaatsen. Het woonzorgbedrijf doet ook een beroep op het gelijkheidsbeginsel, omdat de Gemeente zorgeisen aan hen stelde die ze bij andere zorgaanbieders niet verlangden. Het hof oordeelt echter dat het woonzorgbedrijf onvoldoende heeft onderbouwd dat het hier gaat om gevallen die tot dezelfde doelgroep behoren. Op de Gemeente berustte niet de verplichting lijsten met namen van potentiële nieuwe cliënten te verstrekken. Het verstrekken van bepaalde rapporten is ook niet onrechtmatig geweest. Concluderend heeft de gemeente volledig in lijn met de Wmo 2015 gehandeld en wordt het woonzorgbedrijf in het ongelijk gesteld.

Rechtbank Den Haag, 9 september 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:26210

Publicatiedatum: 18 september 2026

Twee zorgverzekeraars hebben ingediende declaraties betaald aan een zorgaanbieder. Naar aanleiding van verschillende fraudemeldingen, startten de zorgverzekeraars een fraudeonderzoek naar de zorgaanbieder, welke is afgesloten met een fraudevermoeden. De zorgverzekeraars vorderen daarom een schadevergoeding van de (voormalig) bestuurders van de zorgaanbieder. De bestuurder van de zorgaanbieder stelt dat hem geen verwijt valt te maken, omdat hij zich slechts heeft laten gebruiken als katvanger en niet zelf daadwerkelijk betrokken is geweest bij de fraude. De rechtbank volgt dit verweer niet, omdat de bestuurder met zijn stellingen zijn taak miskent. Door het aanvaarden van een functie als bezoldigd statutair bestuurder heeft hij immers een eigen verantwoordelijkheid op zich genomen om zijn taak als bestuurder behoorlijk te vervullen. Nu hij op geen enkele wijze rekenschap heeft gegeven van zijn bestuurdersverantwoordelijkheden, heeft hij toegelaten dat de zorgaanbieder handelde in strijd met haar wettelijke en contractuele verplichtingen, waardoor hij naast de zorgaanbieder aansprakelijk voor de daaruit ontstane schade. De rechtbank ziet ook geen aanleiding voor matiging van het bedrag van de aansprakelijkheid.

Rechtbank Den Haag 2 oktober ECLI:NL:RBDHA:2026:29194

Publicatiedatum: 2 oktober 2026

Procedure over de vraag of Zilveren Kruis c.s. gehouden is machtigingsaanvragen voor klinische verslavingszorgbehandelingen (in het buitenland) door tussenkomst van een Nederlandse zorginstelling in behandeling te nemen zonder daarbij de eis te hanteren dat het therapeutisch proefverlof in de eigen (woon- en/of leef)omgeving van de desbetreffende verzekerde moet (kunnen) plaatsvinden. De vordering van een zorginstelling die verslavingszorg verleent wordt toegewezen. De voorzieningenrechter is van oordeel dat Zilveren Kruis c.s. onvoldoende heeft onderbouwd dat therapeutisch proefverlof als onderdeel van de klinische verslavingszorgbehandeling niet in het buitenland zou kunnen plaatsvinden en dat die zorg niet voldoet aan de stand van de wetenschap en praktijk. 

 Rechtbank Den Haag, 21-10-2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:30919

Publicatiedatum 22 oktober 2026

In dit kort geding is in geschil of de Zorgkantoren met het voorgenomen Zorginkoopbeleid 2027-2029 onrechtmatig ten opzichte van de Zorgaanbieders handelen. De Zorgaanbieders hebben diverse procedurele en inhoudelijke bezwaren tegen het beleid van de Zorgkantoren naar voren gebracht. De vorderingen van de Zorgaanbieders worden gedeeltelijk toegewezen. De Zorgkantoren moeten (samengevat) de lopende Wlz-overeenkomsten met de Zorgaanbieders verlengen met ten minste één jaar, dus in ieder geval voor 2027. Verder moeten de Zorgkantoren een zorginkoopbeleid bekend maken met nieuwe vertrektariefpercentages, waarbij de financieringsbaten- en lasten zijn meegenomen in het resultaat dat bij de herberekening van het vertrektariefpercentage wordt gehanteerd en waarbij zij de reikwijdte en werking van de rendementsafslagsystematiek nader moeten verduidelijken.

Hoge Raad, 11 september 2026, ECLI:NL:HR:2026:1437

Publicatiedatum: 11 september 2026

In deze aanvullende uitspraak op een eerdere beschikking beantwoordt de Hoge Raad de vraag wanneer een medische verklaring actueel is en of hiervoor de verklaring van een onafhankelijk psychiater vereist is. Volgens de betrokkene in deze zaak heeft de rechtbank onrechtmatig een zorgmachtiging verleend, omdat deze berustte op de verklaring van een behandelend psychiater, terwijl de Wvggz vereist dat de medische verklaring wordt opgesteld door een onafhankelijk psychiater. Uit het systeem van de Wvggz volgt dat een rechter slechts een zorgmachtiging mag verlenen op basis van een medische verklaring van een psychiater over de ‘actuele’ gezondheidstoestand van de betrokkene. De Hoge Raad oordeelt dat de beantwoording van de vraag of een medische verklaring nog actueel is, moet plaatsvinden op basis van een beoordeling of de situatie van de betrokkene sinds het onderzoek in relevante mate is gewijzigd, en is afhankelijk van alle omstandigheden van het geval. Bij deze beoordeling mag de rechter ook de informatie betrekken die de behandelend psychiater op de zitting heeft verstrekt en is een nieuwe medische verklaring van een onafhankelijk psychiater niet vereist. Opmerking verdient dat als de rechter tot de conclusie komt dat de medische verklaring niet meer actueel is, wel een nieuwe medische verklaring van een onafhankelijk psychiater moet worden overgelegd of de oorspronkelijke medische verklaring door een onafhankelijk psychiater moet worden geactualiseerd. In de onderhavige situatie heeft de rechtbank aan de hand van het dossier en mede op basis van hetgeen de behandelend psychiater heeft verklaard, beoordeeld of de door de onafhankelijk psychiater opgestelde medische verklaring nog actueel was. Ze heeft gemotiveerd geoordeeld dat dit het geval was, waardoor de klachten van betrokkene falen en de Hoge Raad het beroep verwerpt. 

Rechtbank Den Haag 2 september 2026, ECLI:NL:RBDHA:2026:25597

Publicatiedatum: 15 september 2026

Het gaat in deze procedure om vorderingen van de Stichting als behartiger van de belangen van patiënten die op de wachtlijst voor gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg staan. De Stichting stelt zich op het standpunt dat de Staat zijn mensenrechtelijke verplichtingen schendt jegens degenen die langer dan de Treeknormen op de wachtlijst voor specialistische GGZ staan. De Stichting voldoet aan de voorwaarden voor ontvankelijkheid onder de WAMCA. Op grond van de artikelen 1018e, 1018f en 1018g Rv moet de rechter een aantal beslissingen nemen voordat de zaak verder inhoudelijk wordt beoordeeld.