Franchise update 2026-I

Wat speelde er?

Tommy Hilfiger beëindigde in augustus 2022 een ruim twintig jaar durende franchiseovereenkomst met haar Slowaakse franchisenemer, Denim Group. Volgens Tommy Hilfiger voldeed Denim Group niet langer aan bepaalde contractuele voorwaarden. De franchisenemer stelde zich op het standpunt dat niet duidelijk was welke voorwaarden op dat moment golden, dat zij wel degelijk aan de relevante vereisten voldeed en dat Tommy Hilfiger de franchiseovereenkomst niet zonder compensatie kon beëindigen.

Oordeel hof

Het Hof Amsterdam heeft Tommy Hilfiger uiteindelijk veroordeeld tot betaling van € 600.000 schadevergoeding aan de franchisenemer. In het Nederlandse recht geldt dat een duurovereenkomst in beginsel kan worden opgezegd, maar de redelijkheid en billijkheid kunnen aanvullende eisen stellen. Afhankelijk van de omstandigheden kan bijvoorbeeld een zwaarwegende grond, een redelijke opzegtermijn of een schadevergoeding nodig zijn.

Tommy Hilfiger had niet tijdig duidelijk gemaakt dat de franchiseovereenkomst na afloop voor onbepaalde tijd zou doorlopen en daardoor direct opzegbaar werd. De franchisenemer kreeg bovendien geen realistische kans om een andere formule te vinden, terwijl nog doorlopende huur- en loonverplichtingen bestonden. Mede daarom werd Tommy Hilfiger veroordeeld tot betaling van een forse schadevergoeding. Bij de vaststelling van de schade keek het hof onder meer naar misgelopen inkomsten, extra kosten, zoals huur en personeel, en verlies van goodwill. Dat leidde uiteindelijk tot een vergoeding van € 600.000.

Lessen voor de praktijk

• Zorg ervoor dat operationele en financiële prestatie-eisen helder, actueel en aantoonbaar onderdeel uitmaken van de franchiseovereenkomst of het handboek;
• Documenteer zorgvuldig wanneer een franchisenemer volgens de franchisegever niet aan bepaalde normen voldoet en geef de franchisenemer voldoende gelegenheid om eventuele tekortkomingen te herstellen;
• Zorgvuldigheid is gepast bij de beëindiging van langlopende franchiseverhoudingen indien discussie bestaat over de geldende voorwaarden of de ernst van de gestelde tekortkomingen;
• Maak vooraf een inschatting van het risico op schadevergoeding als de beëindiging in rechte geen stand houdt;
• Wees ervan bewust dat bij de opzegging van een franchiseovereenkomst niet alleen naar de contractuele afspraken kan worden gekeken.

Lees de gehele uitspraak hier.

Wat speelde er?

Voormalige franchisenemers vorderden ruim € 530.000 aan schadevergoeding van hun voormalige franchisegever. De vordering werd ingesteld in een schadestaatprocedure nadat eerder was geoordeeld dat de franchise- en huurovereenkomst in 2013 ten onrechte waren ontbonden. De franchisenemers stelden dat zij als gevolg daarvan aanzienlijke schade hadden geleden.

Oordeel rechtbank

De rechtbank wees de schadevordering volledig af. Hoewel de ontbinding eerder onterecht was bevonden, slaagden de franchisenemers er in deze schadestaatprocedure niet in om de gevorderde schade voldoende aannemelijk te maken. Ook een voorlopige betalingsvordering werd afgewezen. 

Commentaar

Deze uitspraak laat zien dat een franchisenemer niet automatisch recht heeft op schadevergoeding wanneer een ontbinding onrechtmatig blijkt te zijn. De aansprakelijkheid staat dan wel vast, maar de gestelde schade moet vervolgens nog afzonderlijk en voldoende concreet worden onderbouwd. 

Lessen voor de praktijk

• Een onterechte ontbinding leidt niet vanzelfsprekend tot een schadevergoeding;
• Schadeposten moeten concreet en overtuigend worden onderbouwd;
• Bewaar als franchisegever relevante financiële en operationele gegevens, omdat deze in een latere schadestaatprocedure van groot belang kunnen zijn;
• Ook wanneer aansprakelijkheid vaststaat, blijft het causaal verband tussen de gebeurtenis en de gestelde schade een belangrijk discussiepunt.

Lees de gehele uitspraak hier.

Het gerechtshof bevestigt in de zaak Gohealth het oordeel van de rechtbank dat de standstill-periode strikt moet worden toegepast en niet kan worden vervangen door alternatieve afspraken.

Wat speelde er?

De franchisenemer in kwestie had op dezelfde dag het PID (Precontractueel Informatiedocument) ontvangen én de franchiseovereenkomst ondertekend. In een allonge was vervolgens bepaald dat de franchisenemer onder bepaalde omstandigheden alsnog van de franchiseovereenkomst kon afzien.

Oordeel gerechtshof

Volgens het gerechtshof is dat niet in overeenstemming met de wet.

Het gerechtshof oordeelt dat de wettelijke systematiek helder is:

✔️ eerst alle relevante informatie verstrekken;

✔️ vervolgens een bedenktijd van vier weken bieden;

✔️ pas daarna de franchiseovereenkomst laten ondertekenen.

Een contractuele mogelijkheid om ná ondertekening terug te komen op de franchiseovereenkomst vervangt die wettelijke bescherming niet. De franchisenemer mocht de overeenkomst daarom vernietigen.

Dat de franchisenemer pas ruim een jaar later een beroep deed op schending van de standstill-verplichting, maakte dit niet anders. Volgens het gerechtshof levert dat enkele tijdsverloop geen misbruik van bevoegdheid op; daarvoor geldt een hoge drempel.

Lessen voor de praktijk

Dit arrest bevestigt dat rechters de standstill-regeling streng toetsen. Een schending kan leiden tot:

• vernietiging van de franchiseovereenkomst;
• terugbetalingsverplichtingen; en
• aansprakelijkheid voor schade.

Zoals het gerechtshof expliciet overweegt: een contractuele mogelijkheid om de overeenkomst later ongedaan te maken, neemt niet weg dat de franchisenemer vooraf de wettelijke termijn voor beraad is ontnomen.

Lees het volledige arrest hier.

Cocovaro exploiteert een franchiseformule van fastfoodrestaurants onder de naam ‘Meat & Chips’. In dit kort geding vorderde Cocovaro nakoming van een franchiseovereenkomst. De franchisenemer verweerde zich onder meer met het standpunt dat niet was voldaan aan de precontractuele informatieverplichtingen die gelden voorafgaand aan het sluiten van een franchiseovereenkomst.

Oordeel rechtbank

De rechtbank wees de vorderingen af. Volgens de rechtbank was niet gebleken dat aan de precontractuele informatieplicht was voldaan. Zo had Cocovaro geen e-mails overgelegd waaruit volgde dat zij alle vereiste informatie tijdig had verstrekt. Ook was de standstill-periode niet in acht genomen. Daarom kon de gevorderde nakoming in kort geding niet worden toegewezen. Het beroep op vernietiging was evenmin onaanvaardbaar. De precontractuele informatieplicht dient immers ter bescherming van de franchisenemer. Voor het ontnemen van die bescherming geldt een hoge drempel: het beroep op de wettelijke bescherming moet onaanvaardbaar zijn. Ook het feit dat de franchisenemer een opleiding bij Cocovaro had gevolgd, maakte een beroep op vernietigbaarheid niet onredelijk.

Deze uitspraak onderstreept opnieuw het belang van zorgvuldige naleving van de precontractuele verplichtingen uit de Wet franchise. De informatieverstrekking voorafgaand aan het aangaan van de franchiseovereenkomst is geen formaliteit, maar een essentiële voorwaarde voor rechtsgeldige contractvorming en een evenwichtige besluitvorming door de franchisenemer.

Lessen voor de praktijk

• Zorg ervoor dat alle verplichte precontractuele informatie tijdig en volledig aan de beoogde franchisenemer wordt verstrekt;
• Leg schriftelijk vast welke informatie is verstrekt en op welk moment dit is gebeurd;
• Respecteer de wettelijke standstill-termijn en documenteer de naleving daarvan zorgvuldig;
• Een gebrekkig precontractueel traject kan ook in een later stadium gevolgen hebben voor de afdwingbaarheid van afspraken binnen de franchiseverhouding.

Lees de gehele uitspraak hier.