Wijziging Wkkgz

Op grond van artikel 2 Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (‘Wkkgz’) moeten zorgaanbieders ‘goede zorg’ leveren. Daaronder wordt onder meer verstaan zorg van goede kwaliteit en van goed niveau waarbij zorgverleners handelen in overeenstemming met de op hen rustende verantwoordelijkheid, voortvloeiend uit de professionele standaard. De professionele standaard bepaalt mede wat ‘goede zorg’ is en biedt een kader waarop de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en de Nederlandse Zorgautoriteit toezicht houden. Onderdeel van die professionele standaard zijn de kwaliteitsstandaarden. De regeling van die kwaliteitsstandaarden wordt binnenkort gewijzigd. Daarover informeren wij u in deze blog.

 Financiële toetsing voorgedragen kwaliteitsstandaarden

Op 8 september 2020 is een voorstel tot wijziging van de Wkkgz aangenomen door de Eerste Kamer, welke wijziging op 9 september 2020 verscheen in het Staatsblad (Stb. 2020, 346). De wijziging creëert de bevoegdheid voor de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport of de minister voor Medische Zorg om een voorgedragen kwaliteitsstandaard vanwege financiële gevolgen niet in het openbaar register op te nemen. Met het openbaar register wordt gedoeld op het openbaar register van kwaliteitsstandaarden dat het Zorginstituut Nederland bijhoudt op grond van artikel 66b en verder van de Zorgverzekeringswet. De wetswijziging is getiteld ‘financiële toetsing voorgedragen kwaliteitsstandaarden’.

Het doel van de wetswijziging is de financiële beheersing van de collectieve zorguitgaven. Er wordt een financiële toetsing geïntroduceerd voor kwaliteitsstandaarden die een substantieel risico op financiële gevolgen opleveren. Of sprake kan zijn van substantiële financiële gevolgen wordt bepaald aan de hand van risicocriteria. Ook wordt de mogelijkheid om via (een aanpassing van) onderdelen van de professionele standaard de (zorg)uitgaven substantieel te laten stijgen, afgesloten.

De wijziging brengt met zich dat de artikelen over kwaliteitsstandaarden en meetinstrumenten van de Zorgverzekeringswet (artikelen 66b tot en met 66e) overgeheveld worden naar de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg. Ook wordt (in verband daarmee) een aantal begripsomschrijvingen ingevoegd (dit geldt onder andere voor ‘professionele standaard’ en ‘kwaliteitstandaard’).

Hoofdstuk 2 van de Wkkgz krijgt een andere naam: ‘Goede zorg en openbare registers’ en wordt verdeeld in drie paragrafen:

  • § 1. Goede zorg,
  • § 2. Register voor kwaliteitsstandaarden en meetinstrumenten, en
  • § 3. Landelijk register zorgaanbieders.

In verband met de toevoeging van de kwaliteitsstandaarden aan de Wkkgz, wordt de uitwerking van het begrip ‘goede zorg’ in artikel 2 lid 2 Wkkgz gewijzigd.

Vervolgens wordt een artikel 2a Wkkgz opgenomen met de volgende tekst:

  1. Voor zover een onderdeel van de professionele standaard mogelijke substantiële financiële gevolgen voor de collectieve zorguitgaven heeft, hoeven zorgaanbieders en zorgverleners, in afwijking van artikel 2 lid 2 sub b, uitsluitend te handelen in overeenstemming met dat onderdeel voor zover dat een kwaliteitsstandaard is.
  2. Het eerste lid is niet van toepassing op die onderdelen van de professionele standaard die voor 5 juli 2018 al tot de professionele standaard behoorden.
  3. Het Zorginstituut bevordert de eenduidige uitleg van de toepassing van het eerste lid op een onderdeel van de professionele standaard.

Na artikel 11 wordt de nieuwe paragraaf 2 (‘Register voor kwaliteitsstandaarden en meetinstrumenten’) ingevoegd bestaande uit de nieuwe artikelen 11a tot en met 11j. In deze nieuwe artikelen worden voornoemde artikelen 66b tot en met 66e naar de Wkkgz overgeheveld. Kort gezegd is daarin bepaald dat het Zorginstituut een register beheert waarin kwaliteitsstandaarden en meetinstrumenten worden opgenomen. Daartoe toetst het Zorginstituut door het veld ontwikkelde kwaliteitsstandaarden en meetinstrumenten aan bepaalde voorwaarden. Voor de uitwerking hiervan worden nog nadere regels opgesteld, die worden vastgelegd in een ‘algemene maatregel van bestuur’ (‘amvb’). Deze amvb is nog niet aangenomen. Het ontwerp van deze amvb is op 21 september 2020 aan de Tweede Kamer aangeboden, zodat die zich erover kan uitlaten. Pas als de amvb is aangenomen zal de wetswijziging naar verwachting in werking treden.

‘Goed hulpverlenerschap’

Belangrijk is dat met de wijziging ook artikel 7:453 van het Burgerlijk Wetboek (‘BW’) wordt gewijzigd. Dit in verband met de hiervoor besproken overheveling van het openbare register van kwaliteitsstandaarden vanuit de Zorgverzekeringswet naar de Wkkgz. Artikel 7:453 BW bepaalt dat de hulpverlener bij zijn werkzaamheden de zorg van een goed hulpverlener in acht moet nemen en daarbij moet handelen in overeenstemming met de op hem rustende verantwoordelijkheid, voortvloeiende uit de voor hulpverleners geldende professionele standaard. Bij die professionele standaard wordt, net als bij ‘goede zorg’ op grond van artikel 2 Wkkgz, verwezen naar de kwaliteitsstandaarden. Door de overheveling van de regels daaromtrent van de Zorgverzekeringswet naar de Wkkgz, wordt de verwijzing naar die wetten in artikel 7:453 BW aangepast. Hierna wordt bovendien een tweede lid toegevoegd, luidende: ‘2. Artikel 2a, eerste en tweede lid, van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg is van overeenkomstige toepassing op het handelen van de hulpverleners’.