WBTR: de belangrijkste veranderingen IV

Deel 4: ontstentenis en belet

De Wet bestuur en toezicht rechtspersonen (WBTR) is op 1 juli 2021 in werking getreden. In de serie ‘‘WBTR: de belangrijkste veranderingen’’ zijn de tegenstrijdig belangregeling, het meervoudig stemrecht en de aansprakelijkheid van bestuurders en commissarissen al behandeld. In deze vierde bijdrage wordt ingegaan op de ontstentenis- en beletregeling van bestuurders en commissarissen.

Statutaire verplichting

De WBTR schrijft voor dat de statuten van een vereniging of stichting bepalingen moeten bevatten met betrekking tot de wijze waarop in de uitoefening van taken en bevoegdheden wordt voorzien in geval van ontstentenis of belet van alle bestuurders of commissarissen. Daarnaast kunnen de statuten van de vereniging of stichting voorschriften bevatten voor situaties waarin sprake is van ontstentenis of belet van één of meer – en dus niet alle – bestuurders.

De B.V. en de N.V. hebben al langer een wettelijke regeling voor voorzieningen ten aanzien van ontstentenis of belet van één of meerdere bestuurders. De WBTR introduceert voor de B.V. nu ook de verplichting om te voorzien in een bepaling in geval van ontstentenis of belet van alle bestuurders. Voor de N.V. treedt de verplichting om te voorzien in een bepaling in geval van ontstentenis of belet nog niet in werking omdat abusievelijk geen overgangsrecht bij de N.V. voor deze bepaling is opgenomen in de WBTR. Op korte termijn zal een verplichte ontstentenis- en beletregeling ook voor de N.V. gaan gelden.

Wat betekent ontstentenis of belet?

Ontstentenis en belet zijn termen die in de praktijk vragen oproepen. Het is vaak onduidelijk wanneer sprake is van ontstentenis dan wel belet.

Ontstentenis is de situatie waarin een bestuurder of commissaris zijn functie niet meer kan uitoefenen. Er ontstaat hierdoor een vacature. De bestuurder of commissaris is in dat geval niet langer meer in functie. Deze situatie doet zich onder meer voor bij ontslag, vrijwillig aftreden of overlijden.

Onder belet wordt verstaan het geval dat een bestuurder of commissaris tijdelijk zijn functie niet mag of kan uitoefenen. Dit kan komen door bijvoorbeeld (een langdurige) ziekte, zwangerschapsverlof, of schorsing. Hierdoor is het voor een bestuurder of commissaris niet mogelijk om zijn taken en bevoegdheden uit te oefenen. In deze gevallen ontstaat er, anders dan bij ontstentenis, geen vacature. Het is mogelijk om in de statuten nader te omschrijven wanneer sprake is van belet. Een dergelijke regeling is van tijdelijke aard.

Als een bestuurder of commissaris niet in staat is om zijn functie uit te oefenen, dan kunnen besluiten (mogelijkerwijs) niet geldig worden genomen. Door het opnemen van een statutaire ontstentenis- en beletregeling die voorziet in vervanging van een bestuurder of commissaris, kan worden voorkomen dat een besluit niet kan worden genomen.

Bestuursdaden

Belangrijk om op te merken is dat diegene die in het geval van ontstentenis of belet aangewezen is tot het verrichten van bestuursdaden, gelijkgesteld wordt met een bestuurder. Een vergelijkbare regeling is van toepassing voor commissarissen. Dit heeft tot gevolg dat de (tijdelijk) plaatsvervangende bestuurder of commissaris ten aanzien van besluitvorming of vertegenwoordiging van de vennootschap gehouden is aan een behoorlijke taakvervulling. Dit maakt dat de (tijdelijk) plaatsvervangende bestuurder of commissaris aansprakelijk kan worden gesteld.

Statutenwijziging

De statuten dienen bij de eerstvolgende wijziging in overeenstemming te worden gebracht met de WBTR. Na vijf jaar kan in ieder geval geen beroep meer worden gedaan op een bestaande statutaire ontstentenis- of beletregeling. Het is verplicht om een statutaire bepaling voor ontstentenis of belet van alle bestuurders of commissarissen op te nemen. Een statutaire bepaling voor ontstentenis of belet van één van de bestuurders of commissarissen is optioneel.

Bekijk hier ook de factsheet: Factsheet_WBTR

Heeft u vragen of wilt u meer weten? Neem dan gerust contact op met Hester Derkx, Erwin Meering of Michelle van de Wert. Wij helpen u graag verder.

Heeft u vragen of wilt u een afspraak maken?