Er komt een nieuwe regeling voor de personenvennootschappen: de maatschap, de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap. De Tweede Kamer heeft het wetsvoorstel aangenomen en het ligt nu bij de Eerste Kamer. De nieuwe regeling Personenvennootschappen bevat een aantal belangrijke wijzigingen. Die zullen hieronder worden besproken.
Op dit moment bestaan er drie soorten vennootschappen: de maatschap, de vennootschap onder firma (VOF) en de commanditaire vennootschap (CV). Er wordt onderscheid gemaakt tussen de uitoefening van een beroep (maatschap) of bedrijf (VOF of CV). Dit verschil was in de praktijk vaak moeilijk te maken en komt met de nieuwe regeling te vervallen. De personenvennootschappen naar nieuw recht zullen zijn:
1. de niet-openbare (stille) vennootschap (NOV);
2. de openbare vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid (OV);
3. de openbare vennootschap met rechtspersoonlijkheid (OVR);
4. de commanditaire vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid (CV);
5. de commanditaire vennootschap met rechtspersoonlijkheid (CVR).
Er komt dus een duidelijk verschil tussen openbare vennootschappen en niet-openbare (stille) vennootschappen. Voor openbaarheid is van belang of er op een duidelijk kenbare wijze naar buiten wordt getreden, bijvoorbeeld door het voeren van een gemeenschappelijke handelsnaam.
De niet-openbare (stille) vennootschap (NOV)
De niet-openbare vennootschap is vergelijkbaar met de stille maatschap zoals die in de huidige regeling bestaat. Naar nieuw recht kunnen alle personenvennootschappen zonder rechtspersoonlijkheid, dus ook de NOV, een afgescheiden vermogen hebben. Zakelijke schuldeisers kunnen zich dan, met voorrang op de privé-schuldeisers, verhalen op de zakelijke eigendommen. Verder is in de nieuwe regeling opgenomen dat een vennoot van een NOV de vennootschap slechts kan vertegenwoordigen (en dus in naam van de vennootschap kan handelen), als hij hiervoor een volmacht heeft gekregen van de andere vennoten.
De openbare vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid (OV)
De openbare vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid is te vergelijken met de huidige vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap. De openbare maatschap (die onder een gemeenschappelijke handelsnaam naar buiten treedt) zal naar nieuw recht een openbare vennootschap zijn. De vennoten van een openbare vennootschap (zonder of mét rechtspersoonlijkheid) zullen hoofdelijk aansprakelijk zijn. De nieuwe regeling betekent dus een verzwaring van het risico voor beroepsbeoefenaren die nu in een openbare maatschap samenwerken. Naar nieuw recht zullen zij, zoals gezegd, een openbare vennootschap vormen, en dus hoofdelijk aansprakelijk zijn. Om dat te voorkomen, kan ervoor worden gekozen om de openbare vennootschap om te zetten in een besloten vennootschap.
De openbare vennootschap met rechtspersoonlijkheid (OVR)
De personenvennootschappen zoals die op dit moment bestaan, bezitten geen rechtspersoonlijkheid. Met de invoering van de nieuwe regeling kan de openbare vennootschap kiezen voor rechtspersoonlijkheid. Een openbare vennootschap is rechtspersoon, als dat in de overeenkomst van vennootschap is bepaald en die overeenkomst is opgenomen in een notariële akte. Voor het verkrijgen van rechtspersoonlijkheid is inschrijving in het handelsregister niet vereist. Overigens vervalt de verplichting tot inschrijving van de vennootschap in het handelsregister niet.
Wat is het voordeel van het hebben van rechtspersoonlijkheid? Een vennootschap met rechtspersoonlijkheid wordt zelfstandig rechthebbende van de door de vennoten ingebrachte goederen. De goederen zijn niet meer, zoals in de huidige regeling, in mede-eigendom van de vennoten. Bij toe- en uittreding van vennoten bij een OVR is overdracht van goederen dus niet nodig. Dat maakt het uittreden en toetreden van een vennoot eenvoudiger. Daarnaast heeft rechtspersoonlijkheid als voordeel dat een OVR eenvoudig kan worden omgezet in een BV. Voor de vertegenwoordigingsbevoegdheid of de aansprakelijkheid van de vennoten is de rechtspersoonlijkheid niet van belang.
Uittreden vennoot
Een andere belangrijke wijziging van de nieuwe regeling betreft het uittreden van een vennoot. In het nieuwe recht heeft de opzegging door een vennoot niet meer tot gevolg dat de vennootschap in haar geheel wordt ontbonden. Dat is slechts anders indien het tegendeel in de overeenkomst van vennootschap is opgenomen. Bij opzegging door een vennoot wordt de vennootschap alleen ontbonden ten aanzien van de vennoot die uittreedt. De overblijvende vennoten zetten de vennootschap voort.
De commanditaire vennootschap
De commanditaire vennootschap naar nieuw recht is de openbare vennootschap die naast een of meer gewone vennoten een of meer commanditaire vennoten heeft. De commanditaire vennoot is de vennoot:
- die niet uitsluitend arbeid inbrengt en
- die niet de bevoegdheid heeft om rechtshandelingen voor rekening van de vennootschap te verrichten en
- die in het verlies van de vennootschap niet verder hoeft te delen dan tot het bedrag van hetgeen hij heeft ingebracht of verplicht is in te brengen
In de nieuwe regeling is een commanditaire vennoot eerder aansprakelijk dan nu het geval is. Hij is namelijk niet alleen aansprakelijk wanneer hij in naam van de vennootschap handelt, maar ook wanneer hij een beslissende invloed heeft op het optreden door de besturende vennoten.
Conclusie
De nieuwe regeling Personenvennootschappen brengt een aantal voordelen met zich mee, zoals de mogelijkheid om te kiezen voor rechtspersoonlijkheid. Ook de regeling dat de vennootschap in beginsel wordt voortgezet wanneer een van de vennoten uittreedt, is een vooruitgang ten opzichte van het huidige recht. Een nadeel van de personenvennootschap kan zijn de hoofdelijke aansprakelijkheid van de vennoten. Dat kan dan ook een reden zijn om te kiezen voor een BV of een NV. De aandeelhouders van een BV of een NV zijn immers slechts beperkt aansprakelijk.
Floor de Roos
Sectie Ondernemingsrecht
In het bovenstaande zijn enkel de belangrijkste wijzigingen weergegeven. Mocht u vragen hebben over de nieuwe regeling Personenvennootschappen of over de rechtsvorm van uw onderneming in het algemeen, dan kunt u contact opnemen met onze Business Unit Ondernemingsrecht:
mr. Robert van Muijen (T: 073-6161100, E: r.vanmuijen@holla.nl)
mr. Ferry Weelen (T: 040-2380600, E: f.weelen@holla.nl)
