Februari 2009
Op 5 februari jl. heeft de Rechtbank Leeuwarden voor het eerst in de geschiedenis een moeder veroordeeld die zich niet hield aan een door de rechter vastgestelde omgangsregeling tussen haar zoon en zijn vader, haar ex-partner.
De man en de vrouw waren in 2001 van elkaar gescheiden. Tijdens hun huwelijk was een kind geboren, een jongetje. Vanaf de scheiding was de verstandhouding tussen partijen slecht. Er moest een rechtszaak aan te pas komen om vast te stellen wanneer de vader recht had op omgang met zijn zoon. Uiteindelijk stelde het Gerechtshof in 2007 een omgangsregeling vast, in die zin dat vader en zoon recht hadden op uitgebreide omgang met elkaar. Moeder, die altijd had aangevoerd dat omgang slecht zou zijn voor haar zoon, kwam deze regeling niet na, waarop vader een kort geding startte. In dit kort geding verzocht hij de rechtbank de moeder te veroordelen zich aan de door het Gerechtshof vastgestelde omgangsregeling te houden. Hij vroeg de rechtbank daarbij moeder een dwangsom op te leggen voor het geval zij zich niet aan de regeling zou houden. De rechtbank willigde het verzoek van de man in.
Zoals de vrouw echter al tijdens de zitting in kort geding had aangegeven, hield zij zich nog altijd niet aan de vastgestelde omgangsregeling – ondanks de dwangsommen die zij hierdoor moest betalen. De man zag hierop geen andere uitweg dan aangifte te doen bij de politie. Het Openbaar Ministerie besloot hierop over te gaan tot vervolging van de vrouw. Het niet houden aan een omgangsregeling kan namelijk gekwalificeerd worden als het onttrekken aan wettig gezag, en dat is een strafbaar feit. Vereist is dan natuurlijk wel dat degene die recht heeft op omgang met het kind, in dit geval de vader, (mede) belast is met het ouderlijk gezag. Omdat de zoon tijdens het huwelijk van partijen geboren was, hadden partijen automatisch gezamenlijk het gezag.
De rechtbank Leeuwarden overweegt in haar vonnis van 5 februari dat moeder haar zoon heeft onttrokken aan het wettig gezag door hem meerdere malen niet mee te geven aan zijn vader. Omdat de vrouw heeft laten blijken zich niet te houden aan gerechtelijke uitspraken, overweegt de rechtbank niet te kunnen volstaan met een voorwaardelijke straf – ondanks het feit dat de vrouw een blanco strafblad heeft. De rechtbank legt de moeder daarom een taakstraf op van 100 uur, waarvan 40 voorwaardelijk.
De uitspraak van de rechtbank Leeuwarden is baanbrekend, in die zin dat het voorheen altijd de vaders waren die werden vervolgd en veroordeeld wegens onttrekking aan gezag. Het gaat dan om de omgekeerde situatie, waarin een vader een kind niet terugbrengt naar de moeder na omgang met het kind te hebben gehad.
De uitspraak doet echter ook een interessante vraag rijzen. Stel nu, dat het kind van deze ouders buiten het huwelijk geboren was, en alleen de moeder gezag over het kind had gehad. In die situatie was er geen sprake geweest van onttrekking aan wettig gezag, indien de moeder zich niet aan de omgangsregeling had gehouden. Dan had zij dus geen strafbaar feit gepleegd! Gelet op het feit dat er tegenwoordig steeds meer ouders zijn die zich er tijdens hun relatie niet van bewust zijn dat enkel de moeder het gezag draagt, omdat partijen niet getrouwd zijn, is dit een onwenselijke ontwikkeling. Misschien een suggestie voor de wetgever om hier iets aan te doen?
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met mr. Geeske van Campen
(T. (073) 616 11 00, E. g.vancampen@holla.nl).
