april 2011
Als u en uw partner voor de belastingdienst fiscaal partner zijn, kunt u voor bepaalde inkomsten en aftrekposten zelf kiezen wie welke post opneemt in de aangifte inkomstenbelasting. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de aftrekbare hypotheekrente en de persoongebonden aftrek. Op deze manier kan het grootste belastingvoordeel bereikt worden.
Per 1 januari 2011 zijn de regels omtrent het fiscaal partnerschap gewijzigd. Deze wijzigingen kunnen met name gevolgen met zich mee brengen voor:
- ongehuwd samenwonenden;
- echtgenoten met een scheidingswens.
Ongehuwd samenwonenden
Bent u ongehuwd en woont u samen dan kon u vóór 1 januari 2011 kiezen voor een fiscaal partnerschap. Vanaf 1 januari 2011 bestaat deze keuzemogelijkheid niet meer en wordt u automatisch als fiscaal partner aangemerkt als u aan bepaalde voorwaarden voldoet. Als u niet aan deze voorwaarden voldoet, kunt u niet meer kiezen voor het fiscaal partnerschap. De voorwaarden verbonden aan het fiscaal partnerschap zijn de volgende:
- u staat beiden ingeschreven op hetzelfde woonadres en:
- u bent een notarieel samenlevingscontract aangegaan of;
- u heeft samen een kind of;
- u of uw partner heeft een kind en de ander heeft dit kind erkend of;
- u bent in het kader van een pensioenregeling als partners aangemerkt of;
- u bent beiden eigenaar van een woning die tevens uw hoofdverblijf is.
Gehuwden en echtscheiding
Bent u in 2011 gehuwd [1] dan bent u fiscaal partner. Ingeval van echtscheiding eindigde het fiscaal partnerschap voorheen op het moment dat u en uw fiscale partner duurzaam gescheiden leefden. Dit wil zeggen dat op het moment dat een van de echtgenoten met een scheidingswens de echtelijke woning verliet het fiscaal partnerschap was verbroken. Vanaf 1 januari 2011 wordt het fiscaal partnerschap niet meer beëindigd op het moment van duurzaam gescheiden leven. Het fiscaal partnerschap eindigt slechts als aan de volgende twee cumulatieve vereisten is voldaan:
- de partners staan niet meer op hetzelfde adres ingeschreven in de Gemeentelijke Basis
Administratie; en
- een verzoek tot ontbinding van het huwelijk, respectievelijk scheiding van tafel en bed is
ingediend.
In uitzondering op bovenstaande eisen geldt de zogenoemde echtscheidingsregeling in het eigenwoningregime, zoals vóór 1 januari 2011 ook het geval was, wel vanaf het moment dat sprake is van duurzaam gescheiden leven. Deze regeling voorziet erin dat ingeval één van beide (ex)partners alleen in de woning achterblijft, de woning nog gedurende twee jaren ook voor de vertrokken partner als eigen woning wordt aangemerkt, waardoor deze gedurende die periode tevens recht heeft op aftrek van de hypotheekrente.
Niet het gehele jaar fiscaal partner
Voldoet u pas in de loop van 2011 aan de eisen voor een fiscaal partnerschap, dan bent u fiscaal partner vanaf dat moment.
Staat u al wel ingeschreven op het zelfde woonadres in de gemeentelijke basis administratie, maar voldoet u pas later in 2011 aan een van de andere voorwaarden of trouwt u pas later in 2011, dan werkt het fiscaal partnerschap terug tot het moment van inschrijving op hetzelfde adres.
Indien u slechts een deel van het jaar aangemerkt wordt als fiscaal partner kunt u er voor de verdeling van inkomsten en aftrekposten samen voor kiezen om het hele jaar als fiscale partners te worden beschouwd.
Meerdere fiscale partners
U kunt per jaar slechts één fiscale partner hebben. Mocht u op grond van het bovenstaande toch meerdere fiscale partners hebben in 2011, dan kent de wet bepalingen die regelen welke partner voor gaat.
Heffingskortingen
De nieuwe regels omtrent het fiscaal partnerschap hebben ook gevolgen voor de heffingskortingen. De alleenstaande ouderkorting en de aanvullende ouderkorting zijn van toepassing indien u gedurende minimaal 6 maanden in een jaar geen fiscaal partner heeft. Dit betekent in geval van echtscheiding dat u vóór 1 juli 2011 het scheidingsverzoek moet hebben ingediend bij de rechtbank en u ingeschreven moet hebben op een ander adres om voor deze heffingskortingen in aanmerking te komen.
Conclusie
De nieuwe regels omtrent het fiscaal partnerschap brengen wijzigingen met zich mee waar met name ongehuwd samenwonenden en gehuwden met een scheidingswens op bedacht moeten zijn. Ongehuwd samenwonenden (die niet willen trouwen) die ook in 2011 fiscaal partner willen zijn, zullen aan een van andere de voorwaarden voor een fiscaal partnerschap moeten voldoen. Gehuwden die duurzaam gescheiden leven, maar die het verzoek tot echtscheiding nog niet hebben ingediend bij de rechtbank, worden in 2011 (weer) automatisch aangemerkt als fiscaal partners. Om het fiscaal partnerschap te beëindigen zullen zij op een zo kort mogelijke termijn een echtscheidingsverzoek in moeten dienen bij de rechtbank.
Indien u een scheidingswens heeft en in aanmerking wenst te komen voor de alleenstaande ouderkorting en de aanvullende ouderkorting dient u vóór 1 juli 2011 het fiscaal partnerschap te verbreken door voor die tijd het scheidingsverzoek in te dienen bij de rechtbank en u in te schrijven op een ander adres.
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met mr. Jorinde Hooijman van de sectie Familie- en Erfrecht te ’s-Hertogenbosch (T. (073) 616 11 00, E: j.hooijman@holla.nl).
[1] Geregistreerd partners worden gelijk gesteld aan gehuwden.
