Algemene voorwaarden, welke ondernemer heeft er tegenwoordig niet mee te maken. De wet omschrijft algemene voorwaarden als: ‘een of meer bedingen die zijn opgesteld teneinde in een aantal overeenkomsten te worden opgenomen, met uitzondering van bedingen die de kern van de prestaties aangeven.’ Kleine lettertjes dus die, ondanks dat ze niet tot kern van de prestatie behoren, juridisch gezien soms grote gevolgen kunnen hebben. Veel ondernemers hanteren echter voorwaarden die hopeloos verouderd zijn of waar bedingen in staan die als onredelijk bezwarend kunnen worden aangemerkt en dus vernietigbaar zijn. Zonde, want zodra u terug moet vallen op algemene voorwaarden wilt u toch zeker hebben dat het goed geregeld is. Om aanspraak te kunnen maken op algemene voorwaarden zullen de algemene voorwaarden in ieder geval van toepassing op de overeenkomst moeten zijn. Daarnaast moet de inhoud van de voorwaarden uiteraard ook te gelden hebben. Enkele tips and tricks betreffende de toepasselijkheid en geldigheid met betrekking tot algemene voorwaarden.
Toepasselijkheid van algemene voorwaarden
De eerste vraag die beantwoord zal moeten worden is de vraag of de algemene voorwaarden wel van toepassing zijn. U kunt nog zo’n geweldige set algemene voorwaarden hanteren, als ze niet van toepassing zijn heeft u er helemaal niets aan. De hoofdregel is dat de gebruiker van de algemene voorwaarden alleen met succes een beroep kan doen op de toepasselijkheid van zijn of haar algemene voorwaarden als de wederpartij de voorwaarden heeft aanvaard. U als ondernemer doet er dan ook verstandig aan om vóór het sluiten van de overeenkomst de algemene voorwaarden van toepassing te verklaren. Dit kan bijvoorbeeld door op de offerte te vermelden dat er voorwaarden van toepassing zijn op de overeenkomst. In dat geval weet de wederpartij vóór het daadwerkelijk sluiten van de overeenkomst dat u bepaalde voorwaarden van toepassing wenst te verklaren op de overeenkomst. Indien u pas na het sluiten van de overeenkomst, bijvoorbeeld bij het verzenden van de factuur, vermeldt dat er algemene voorwaarden van toepassing zijn bent u te laat en zijn uw voorwaarden dus niet van toepassing op de gesloten overeenkomst.
Geldigheid van algemene voorwaarden
Indien u keurig voor het sluiten van de overeenkomst melding heeft gemaakt van algemene voorwaarden waarvan u wenst dat deze van toepassing zijn op de te sluiten overeenkomst, bent u er nog niet. U moet er ook voor zorgen dat de inhoud van de voorwaarden te gelden heeft jegens uw contractspartij. U moet met andere woorden voorkomen dat uw wederpartij de mogelijkheid heeft om bedingen in de algemene voorwaarden te vernietigen.
Conform de wet is een beding in de algemene voorwaarden vernietigbaar indien het een onredelijk bezwarend beding is of indien de gebruiker van de voorwaarden aan de wederpartij niet een redelijke mogelijkheid heeft geboden om van de inhoud van de algemene voorwaarden ook daadwerkelijk kennis te kunnen nemen. Algemene voorwaarden worden in dergelijke gevallen overigens niet automatisch vernietigd. De contractspartij moet wel een beroep doen vernietigbaarheid. Slaagt dit beroep, dan zijn de kleine lettertjes niet meer geldig.
Of een beding in algemene voorwaarden onredelijk bezwarend is hangt af van allerlei factoren zoals de aard en inhoud van de overeenkomst, de wijze waarop de voorwaarden tot stand zijn gekomen, de wederzijdse kenbare belangen van partijen en de overige omstandigheden van het geval. In de wet is een aantal concrete voorbeelden opgenomen van bedingen die als onredelijk bezwarend worden aangemerkt of waarvan wordt vermoed dat het beding onredelijk bezwarend is (de zogenaamde zwarte en grijze lijst). Zo wordt van een veel voorkomend beding, waarbij u als gebruiker van de algemene voorwaarden geheel of gedeeltelijk wordt bevrijd van een wettelijke verplichting tot schadevergoeding, vermoed dat dit onredelijk bezwarend is. Het is verstandig om het beding dan zo te formuleren dat u als gebruiker van de voorwaarden , mocht het tot een procedure komen, niet de bewijsopdracht krijgt om dit vermoeden te weerleggen. Dat is immers een lastige klus waar u wellicht niet snel in zult slagen, met alle risico’s van dien.
Tevens moet u dus de wederpartij een redelijke mogelijkheid bieden om van de algemene voorwaarden kennis te nemen. De hoofdregel is dat dit gebeurt door de voorwaarden feitelijk aan uw wederpartij ter hand te stellen. Het ligt voor de hand dat dit geschiedt door toezending van de voorwaarden aan uw contractspartij. Het advies is om vóór het sluiten van de overeenkomst, bijvoorbeeld bij offerte, de voorwaarden mee te zenden zodat uw contractspartij al vooraf kennis heeft kunnen nemen van de inhoud van de voorwaarden. Het is daarom raadzaam om de algemene voorwaarden integraal op de achterzijde van al uw briefpapier af te drukken, zodat bewijsproblemen voorkomen kunnen worden. Indien u dan op de voorkant van uw briefpapier verwijst naar de op alle overeenkomsten van toepassing zijnde algemene voorwaarden welke integraal op de achterzijde staan afgedrukt, loopt u zo min mogelijk risico dat uw wederpartij met goed gevolg een beroep kan doen op de vernietigbaarheid van (een beding in) de algemene voorwaarden.
Screenen of opstellen van algemene voorwaarden
Zoals u al leest zijn de regels omtrent de toepasselijkheid en geldigheid van algemene voorwaarden behoorlijk complex. U doet er dan ook verstandig aan uw huidige algemene voorwaarden eens te laten screenen door professionals die dagelijks met deze materie te maken hebben. Indien u geen gebruik maakt van algemene voorwaarden is het ook mogelijk om voor u een nieuwe set algemene voorwaarden op te stellen, zodat u er weer jaren mee vooruit kunt.
Voor meer informatie kunt u contact opnemen met mr. Robert van Muijen
(T. (073) - 616 11 00, E. r.vanmuijen@holla.nl).
