Nederland is een van de weinige landen ter wereld waar bij het aangaan van een huwelijk een algehele gemeenschap van goederen ontstaat als er geen huwelijksvoorwaarden worden gemaakt. Op 1 januari 2012 wordt de wet echter gewijzigd. Dat betekent niet het einde van de wettelijke gemeenschap van goederen, maar er zijn wel wijzigingen. De belangrijkste wijzigingen vindt u hieronder op een rij.
Tijdstip ontbinding gemeenschap
Nu wordt de gemeenschap nog ontbonden door inschrijving van de echtscheidingsbeschikking in de registers van de burgerlijke stand. Vanaf 1 januari 2012 wordt de gemeenschap ontbonden door indiening van het verzoek tot echtscheiding. Het tijdstip van ontbinding wordt dus naar voren gehaald en is dus niet meer afhankelijk van de inschrijving door de gemeenteambtenaar. Partijen hebben dit dus voortaan in eigen hand.
Financiële afwikkeling
Ook in geval van gemeenschap van goederen kan er sprake zijn van privévermogen, bijvoorbeeld in geval van een erfenis waarbij is bepaald dat deze niet in de gemeenschap valt. Indien de ene echtgenoot zijn privévermogen aanwendt ter verkrijging van een gemeenschappelijk goed (bijvoorbeeld een echtelijke woning die voor een deel wordt gefinancierd met privévermogen), is het op dit moment zo dat er een recht op een nominale vergoeding van die privé-investering aan de echtgenoot ontstaat.
Vanaf 1 januari 2012 is dat anders. De echtgenoot krijgt dan zijn investering terug naar evenredigheid van de totale investering, berekend naar de waarde van het goed. Waardestijgingen en –dalingen van het goed spelen dus, anders dan nu nog het geval is, een rol bij het bepalen van de omvang van het vergoedingsrecht.
Dat de financiële afwikkeling vóór 1 januari 2012 forse verschillen kan opleveren met de huidige situatie, leert het volgende voorbeeld:
Voorbeeld:
Man en vrouw, gehuwd in gemeenschap van goederen, verkrijgen samen een woning. De koopprijs bedraagt € 200.000,- en is gefinancierd met een hypothecaire lening van € 150.000,- en met € 50.000,- privévermogen van de man. De man en de vrouw besluiten jaren later te gaan scheiden. De woning is in waarde gestegen en is op dat moment € 300.000,- waard.
In de huidige situatie heeft de man recht op een nominale teruggave van € 50.000,-. De resterende overwaarde wordt vervolgens door partijen gedeeld.Vanaf 1 januari 2012 heeft de man recht op (€ 50.000,- / € 200.000,- x € 300.000,- =) € 75.000,-. De resterende overwaarde wordt vervolgens ook gedeeld.Een verschil dus van € 25.000,- met de huidige situatie!
Ook bij de nu veel voorkomende situatie van daling van de waarde van de woning kan het verschil in afwikkeling met de tot 1 januari 2012 geldende regeling aanzienlijk zijn.
Aansprakelijkheid voor gemeenschapschulden na ontbinding
Nu is het zo dat iedere echtgenoot na ontbinding van de huwelijksgemeenschap voor het geheel aansprakelijk blijft voor de gemeenschapsschulden, waarvoor hij voordien aansprakelijk was. Voor de gemeenschapsschulden van de ander is hij voor de helft (hoofdelijk) aansprakelijk (ook met zijn privévermogen).
In de nieuwe wet blijft ieder geheel aansprakelijk voor de gemeenschapsschulden waar hij voordien voor aansprakelijk was. Voor alle andere schulden is hij hoofdelijk met de andere echtgenoot verbonden (dus voor het geheel en niet meer voor de helft). Dit lijkt op het eerste gezicht een verruiming van de aansprakelijkheid, maar dat hoeft het niet te zijn, omdat nog slechts kan worden uitgewonnen hetgeen hij uit hoofde van verdeling van de gemeenschap heeft verkregen.
Rechterlijke goedkeuring maken of wijzigen huwelijkse voorwaarden tijdens huwelijk.
Per 1 januari 2012 vereist het wijzigen of maken van huwelijkse voorwaarden tijdens huwelijk niet langer de goedkeuring van de rechtbank. U hoeft hiervoor dus vanaf 1 januari 2012 slechts nog naar de notaris.
Naast bovengenoemde (voornaamste) wijzigingen is de wet nog op een aantal andere punten aangepast. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met mr. Jorinde Hooijman van de sectie Familie- en Erfrecht te ’s-Hertogenbosch (T. (073) 616 11 00, E: j.hooijman@holla.nl).
